Giảm 50% phí đất đai khi dùng VNeID: Quy định mới 2026

Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 29/2026/TT-BTC quy định giảm tới 50% một số khoản phí, lệ phí khi thực hiện thủ tục qua ứng dụng VNeID, bao gồm phí khai thác tài liệu đất đai từ Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai. Chính sách này áp dụng từ ngày 01/4/2026 đến hết ngày 31/12/2026 nhằm khuyến khích người dân và doanh nghiệp sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Chính sách giảm phí lệ phí qua VNeID từ tháng 4/2026

Theo khoản 1 Điều 1 Thông tư 29/2026/TT-BTC, Bộ Tài chính quy định mức thu giảm 50% đối với sáu loại phí và lệ phí khác nhau khi thực hiện qua ứng dụng VNeID. Trong thời gian 9 tháng áp dụng, từ 01/4/2026 đến 31/12/2026, người dân và doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi từ chính sách ưu đãi này khi thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến xây dựng, giao thông, năng lượng nguyên tử và đặc biệt là lĩnh vực đất đai.

Biểu tượng ứng dụng VNeID trên màn hình điện thoại thông minh

Biểu tượng VNeID trên thiết bị di động

Đối với lĩnh vực bất động sản, khoản phí quan trọng nhất được giảm là phí khai thác và sử dụng tài liệu đất đai từ Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng ưu đãi này chỉ áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME), doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Các doanh nghiệp lớn và cá nhân vẫn phải nộp mức phí đầy đủ theo quy định hiện hành. Điều này đồng nghĩa với việc chủ đầu tư dự án lớn không được hưởng lợi từ chính sách giảm phí này.

Thời điểm áp dụng chính sách từ tháng 4/2026 cũng trùng với giai đoạn Chính phủ đẩy mạnh việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai trên toàn quốc. Theo Nghị quyết 79 của Bộ Chính trị, đến hết năm 2026 phải hoàn thiện việc đo đạc, thống kê, số hóa và làm sạch hệ thống dữ liệu đất đai trên toàn quốc, bảo đảm kết nối, chia sẻ liên thông với các hệ thống dữ liệu quốc gia khác. Việc kết hợp giảm phí truy cập dữ liệu với việc hoàn thiện hệ thống dữ liệu tạo điều kiện thuận lợi cho việc chuyển đổi số trong quản lý đất đai.

Các loại phí được giảm 50% qua VNeID

Thông tư 29/2026/TT-BTC liệt kê cụ thể sáu khoản phí và lệ phí được giảm 50% mức thu. Khoản đầu tiên là phí thẩm định cấp phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp, được áp dụng theo mức thu quy định tại Điều 3 Thông tư số 148/2016/TT-BTC ngày 14/10/2016. Loại phí này ít liên quan đến người dân thông thường nhưng quan trọng với các đơn vị khai thác mỏ, xây dựng công trình đặc biệt.

Khoản thứ hai là phí, lệ phí trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, áp dụng theo Biểu mức thu phí, lệ phí ban hành kèm theo Thông tư số 287/2016/TT-BTC ngày 15/11/2016. Tuy nhiên, loại phí này không bao gồm phí thẩm định để cấp giấy phép nhập khẩu, xuất khẩu chất phóng xạ. Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân, y tế hạt nhân sẽ được hưởng lợi từ ưu đãi này khi thực hiện các thủ tục qua VNeID.

Khoản thứ ba và quan trọng với nhiều người dân là lệ phí cấp bằng, chứng chỉ được hoạt động trên các loại phương tiện giao thông đường bộ. Mức thu này được áp dụng theo Số thứ tự 2 Biểu mức thu phí, lệ phí ban hành kèm theo Thông tư số 154/2025/TT-BTC ngày 31/12/2025. Người học lái xe, cần cấp đổi bằng lái xe khi thực hiện thủ tục qua VNeID sẽ chỉ phải nộp 50% mức lệ phí so với thực hiện trực tiếp.

Khoản thứ tư và thứ năm liên quan đến lĩnh vực xây dựng và kiến trúc: lệ phí cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng và lệ phí cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư. Cả hai loại lệ phí này đều được giảm 50% mức thu quy định tại các Thông tư liên quan của Bộ Tài chính. Các kỹ sư xây dựng, kiến trúc sư khi cần cấp mới hoặc gia hạn chứng chỉ hành nghề nên cân nhắc thực hiện qua VNeID để tiết kiệm chi phí.

Hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai số hóa trên máy tính

Hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai số hóa trên máy tính

Khoản thứ sáu và quan trọng nhất đối với thị trường bất động sản là phí khai thác và sử dụng tài liệu đất đai từ Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai, áp dụng theo Biểu mức thu phí ban hành kèm theo Thông tư số 56/2024/TT-BTC ngày 31/7/2024. Tại thời điểm bài viết, Thông tư 56/2024/TT-BTC chưa công bố mức phí cụ thể, nhưng với ưu đãi giảm 50%, doanh nghiệp SME và startup có thể tiết kiệm đáng kể chi phí khi cần truy cập thông tin đất đai phục vụ nghiên cứu thị trường, lập dự án hoặc kiểm tra quy hoạch.

Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai là gì?

Theo khoản 23 Điều 3 Luật Đất đai 2024, hệ thống thông tin quốc gia về đất đai được định nghĩa là hệ thống tổng hợp các yếu tố hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin, phần mềm, dữ liệu được xây dựng thành một hệ thống tập trung, thống nhất trên phạm vi cả nước. Đây là nền tảng kỹ thuật để quản lý, vận hành, cập nhật và khai thác thông tin đất đai trên toàn lãnh thổ Việt Nam.

Hệ thống này được xây dựng với mục tiêu phục vụ công tác quản lý nhà nước về đất đai, cải cách hành chính, chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai. Theo Điều 163 Luật Đất đai 2024, hệ thống thông tin quốc gia về đất đai được xây dựng tập trung, thống nhất từ trung ương đến địa phương, đồng bộ, đa mục tiêu và kết nối liên thông trên phạm vi cả nước. Điều này đồng nghĩa với việc dữ liệu đất đai tại tỉnh nào cũng có thể được truy cập từ trung ương và ngược lại.

Một trong những vai trò quan trọng của hệ thống là kết nối, chia sẻ dữ liệu với các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu của các Bộ, ngành, địa phương. Việc này tạo nền tảng phát triển Chính phủ điện tử, hướng tới Chính phủ số, nền kinh tế số và xã hội số. Đến nay, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an đã hoàn tất việc thu thập và đồng bộ hơn 61 triệu thửa đất cùng 567.000 căn hộ chung cư lên hệ thống dữ liệu đất đai.

Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai bao gồm ba thành phần cơ bản: hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin, phần mềm của hệ thống và cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai. Hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin đảm bảo kết nối mạng lưới giữa các cơ quan quản lý đất đai từ trung ương đến xã. Phần mềm cung cấp giao diện truy xuất, xử lý dữ liệu. Cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai là nơi lưu trữ thông tin về từng thửa đất, chủ sở hữu, quy hoạch sử dụng đất và các thông tin liên quan khác.

Quyền lợi khi truy cập hệ thống thông tin đất đai

Luật Đất đai 2024 quy định rõ trách nhiệm của Nhà nước trong việc cung cấp thông tin đất đai cho người sử dụng đất và các tổ chức, cá nhân. Một trong những quyền lợi quan trọng nhất là đảm bảo quyền tiếp cận của người sử dụng đất đối với Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai theo quy định của pháp luật. Việc tiếp cận này được ưu tiên lựa chọn hình thức phù hợp với phong tục, tập quán và văn hóa truyền thống của từng dân tộc, từng vùng.

Người dân truy cập thông tin đất đai trực tuyến

Người dân truy cập thông tin đất đai trực tuyến

Nhà nước có trách nhiệm công bố kịp thời, công khai thông tin thuộc Hệ thống thông tin quốc gia về đất đai cho người sử dụng đất và các tổ chức, cá nhân khác, trừ những thông tin thuộc bí mật nhà nước theo quy định của pháp luật. Điều này đồng nghĩa với việc thông tin về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, tình trạng pháp lý của thửa đất phải được công khai minh bạch để người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu dễ dàng.

Một quyền lợi khác là việc thông báo quyết định hành chính, hành vi hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai đến người sử dụng đất và các tổ chức, cá nhân khác bị ảnh hưởng quyền và lợi ích hợp pháp. Ví dụ, khi có quyết định thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất, cơ quan quản lý đất đai phải thông báo trực tiếp hoặc qua hệ thống thông tin quốc gia về đất đai để người dân nắm được thông tin kịp thời.

Tuy nhiên, khi truy cập hệ thống thông tin đất đai, người dùng cần lưu ý về giới hạn thông tin được công khai. Một số thông tin có thể thuộc danh mục bí mật nhà nước hoặc thông tin cá nhân không được công khai mà chỉ có cơ quan nhà nước có thẩm quyền mới được truy cập. Người dân và doanh nghiệp khi cần tra cứu thông tin đất đai nên xác định rõ loại thông tin mình cần để tránh tốn phí cho các tài liệu không có giá trị sử dụng.